UBO transparantie richting 2027: op weg naar een Europese röntgenscan

De Europese strijd tegen witwassen en terrorismefinanciering is de afgelopen jaren aanzienlijk geïntensiveerd. Daarbij wordt transparantie binnen ondernemingsstructuren een centrale pijler. Het Belgische UBO‑register – dat ondernemingen verplicht hun uiteindelijke begunstigden te identificeren en te registreren – is al geruime tijd een cruciaal instrument. Met twee nieuwe Europese wetgevende initiatieven verandert het landschap echter ingrijpend:

• De Anti Money Laundering Regulation (EU) 2024/1624 (AMLR): een verordening die rechtstreeks toepasselijk wordt in alle lidstaten vanaf 10 juli 2027.
• Richtlijn (EU) 2025/25: een richtlijn die uiterlijk op 31 juli 2027 door België moet worden omgezet in nationaal recht en bestaande Belgische regelgeving zal wijzigen en aanvullen.

Deze combinatie van één rechtstreeks werkende verordening en één te implementeren richtlijn zal tegen 2027 leiden tot een veel strenger en meer uniform UBO‑transparantiekader — in de praktijk een Europese röntgenscan van ondernemingsstructuren.

Het UBO register vandaag: een noodzakelijke pijler van transparantie
Het UBO register identificeert de natuurlijke personen die een onderneming bezitten of er – direct of indirect – controle over uitoefenen. Die controle kan vorm krijgen via aandelen, stemrechten of via contractuele of statutaire rechten zoals vetorechten of benoemingsbevoegdheden. De regelgeving onderscheidt drie categorieën UBO’s: (i) personen met een toereikend eigendomsbelang, (ii) personen met zeggenschap via andere middelen, en – wanneer niemand in die eerste twee categorieën kan worden geïdentificeerd – (iii) leden van het hoger leidinggevend personeel.

Tot op heden moeten ondernemingen hun UBO gegevens binnen 30 dagen na oprichting registreren, wijzigingen binnen één maand doorgeven en jaarlijks bevestigen dat de opgenomen gegevens nog correct zijn. Daarbij moeten steeds ondersteunende documenten worden opgeladen, zoals aandelenregisters, statuten of overdrachtsdocumenten – een praktijk die, hoewel administratief belastend, essentieel is om een adequaat beeld te vormen van wie werkelijk aan de touwtjes trekt binnen een onderneming.

Onder Richtlijn (EU) 2025/25 wordt deze verplichting nog verder aangescherpt. De termijn voor registratie en voor het doorvoeren van wijzigingen wordt verkort tot 15 dagen. Ondernemingen zullen hun interne processen dus aanzienlijk moeten versnellen om conform te blijven met deze nieuwe Europese standaard.

De AMLR: een geharmoniseerd en aangescherpt Europees kader
Met de AMLR streeft de Europese Unie naar een uniform kader voor UBO transparantie. De regelgeving harmoniseert niet alleen definities en drempels, maar voert vooral een risicogebaseerde verfijning door die de komende jaren een reële impact zal hebben op ondernemingen. Hoewel de klassieke drempel van 25% eigendoms of stemrechten behouden blijft, introduceert de AMLR de mogelijkheid om voor bepaalde risicosectoren een lagere drempel op te leggen, tot 15%, of eventueel een percentage tussen 15% en 25% wanneer dat proportioneel is.

Die risicosectoren zullen door de Europese Commissie worden vastgesteld op basis van meldingen en risicobeoordelingen van de lidstaten.

 
Verder lezen? Download het artikel in PDF.