Trump gooit olie op het vuur

Sinds onze laatste publicatie van Le Point is het macro-economisch evenwicht meer uit balans. De wereldeconomie bevond zich in een fase van gematigde groei gecombineerd met afnemende inflatie, maar met aanzienlijke geo-politieke en structurele risico’s. Zowel de Verenigde Staten als Europa vertoonden tekenen van economische normalisatie na de inflatieschok van 2022–2023, terwijl centrale banken voorzichtig bleven in hun strijd tegen inflatie.

Sinds begin 2026 is dit evenwicht onder druk gekomen door geopolitieke spanningen en stijgende energieprijzen, wat inflatierisico’s en conjuncturele twijfel creëert.

Economische groei
De wereldeconomie bleef groeien, doch aan een gematigd tempo. De consensus is dat de mondiale groei zich in 2025 op 3,3% situeerde en voor 2026 wordt momenteel circa 3,1% verwacht. Voor de VSA zijn de verwachtingen voor 2026 wat positiever vanwege sterke consumptiecijfers en een verbetering van de arbeidsmarkt. In 2025 nam de werkloosheid in de VSA weliswaar toe van 4,0% in januari tot 4,4% in december, dus 40 basispunten wat binnen de normale cyclische beweging ligt. Ter vergelijking tijdens de financiële crisis in 2008-2009 steeg de werkloosheid met 5% en tijdens COVID-19 zelfs met 10% al herstelde de economie tijdens deze laatste verrassend snel.

De belangrijkste structurele driver voor de toename in BBP-groei voor de Eurozone in 2025 was het herstel in consumptie t.o.v. 2024, maar de zwakke industrie en handel slaagden er niet in hun steentje bij te dragen, integendeel.

De groeilanden groeien nog steeds sneller: dit hangt samen met het feit dat ze vaker een jongere bevolking hebben, goedkoper technologie kunnen overnemen, ze typisch een lager inkomen per capita hebben wat eenvoudiger toelaat om te procentueel sneller te groeien,… . Maar het verschil met de EU en de VSA verkleint van ooit 5% à 6% naar nu 2 à 3%.

Inflatie: dalende trend maar nieuwe risico’s
Vooraleer groei terug omarmd kan worden, is het belangrijk voor de markt dat de destructieve inflatie was teruggekeerd naar een aanvaardbaar 2%-niveau (zie grafiek 1).

We zijn de heftige inflatiepiek van 2022-2023 terug meester geworden zonder in een recessie te belanden! Dat is een unicum in de economische geschiedenis. Alle vorige heftige inflatiepieken hebben – al dan niet met vertraging- geleid tot drastisch ingrijpen van de centrale banken, met dito renteverhogingen en een recessie tot gevolg.

In de Eurozone zitten we onder die magische grens van 2%, terwijl de VSA blijft hangen rond de 2,4%. We kijken hier naar inflatie inclusief de prijzen voor voeding en energie, al wordt de recente hausse in de olieprijzen hier nog niet in meegenomen. Daarvoor zullen we moeten wachten tot april om het inflatieniveau van maart te vernemen. Inflatie vindt vaak zijn oorsprong aan het begin van de handelsketen. Laat het nu net daar zijn dat olie- en energieprijzen zich bevinden. Sinds de escalatie van het conflict tussen Iran, VSA en Israël eind februari ligt er een serieuze kink in de oliekabel. 20% van de mondiale oliehandel loopt via de Straat van Hormuz. Afbeelding 1 toont de enorme afname in doorvaart van het aantal tankers.

Over de conclusie kunnen we duidelijk zijn: hoe langer de Straat gesloten blijft, hoe langer olieprijzen hoog blijven of zelfs stijgen, en hoe groter de kans dat inflatie terug toeneemt en doorsijpelt naar andere niveaus van de economie en we terug kunnen beginnen aan een periode van renteverhogingen, afkoelende conjunctuur en misschien wél een recessie. In Europa ligt dit verhaal nog een stuk gevoeliger vanwege de grotere afhankelijkheid van externe olietoevoer; we importeren zo’n 90% van onze ruwe olie. Inflatie is vandaag dus terug aan de stijgende kant, onzekerheid over de economische toekomst wereldwijd neemt toe en dus ook de volatiliteit op de financiële markten.

Verder lezen? Download het artikel in PDF.